![\"\"](\"http:\/\/harclik.net\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Koca-Karia-\u0130lac\u0131-300x248.jpg\")
<\/a>\n\u201cKOCA KARI\u201d DE\u011e\u0130L, \u201cKOCA KAR\u0130A\u201d \u0130LACI (2)<\/p>\n
\u0130tiraf etmeliyim ki, d\u00fcn Facebook sayfamda payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m a\u015fa\u011f\u0131daki g\u00fczel yaz\u0131, okurlar\u0131m\u0131n \u00e7o\u011fu gibi bana da ho\u015f bir hikaye gibi gelmi\u015fti.<\/p>\n
Hele bir de, fanatik bir Mu\u011flal\u0131 yani Karyal\u0131 olan bendeniz, 10.000 kilometre uzakta, \u00c7in\u2019de kurdu\u011fum \u015firketimin ad\u0131n\u0131 bile KARYA koydu\u011fum i\u00e7in, “Koca KAR\u0130A \u0130lac\u0131” s\u00f6z\u00fcn\u00fc daha \u00e7ok sevmi\u015ftim.<\/p>\n
Ancak gruplardan birinde bu yaz\u0131y\u0131 okuyan ba\u015fka bir doktorun g\u00f6nderdi\u011fi \u015fu ilave bilgilere bak\u0131nca, hikayenin \u00e7ok \u00f6tesinde, bilimsel bir ger\u00e7ekle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fumuz ortaya \u00e7\u0131kt\u0131;<\/p>\n
\u201cSimi’li o bal\u0131k\u00e7\u0131n\u0131n ad\u0131 Aesculepios-Aesculap, yani Hygea’n\u0131n a\u011fabeyi…
\nAesculap, ila\u00e7-t\u0131bbi malzemeyi; Hygea da hijyeni remzeder.
\nYar\u0131 Tanr\u0131’d\u0131rlar.
\nHippokratis’in kadim yolda\u015flar\u0131 ve beraberce g\u00fcn\u00fcm\u00fcz t\u0131bb\u0131n\u0131n atalar\u0131d\u0131rlar.
\nBergama’daki Aesculepion tedavi merkezi O’na ithaf edildi\u011fi i\u00e7in ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r.
\nSelam olsun bu kadim mesle\u011fe hizmet ve emek verenlere…\u201d <\/p>\n
De\u011ferli katk\u0131s\u0131 i\u00e7in Dr. G\u00f6khan G\u00d6KER Beyefendiye \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ederim.<\/p>\n
Bu vesileyle, \u00f6mr\u00fcn\u00fc insanl\u0131\u011fa adayan bu kadim mesle\u011fin birer sayg\u0131n mensubu olan doktorlar\u0131m\u0131za ve t\u00fcm sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131m\u0131za en kalbi h\u00fcrmetlerimi sunuyorum.<\/p>\n
Selam ve sevgilerimle.<\/p>\n
Zafer KARADA\u011e
\nwww.harclik.net
\n12 Ekim 2018, Ta\u015fkent<\/p>\n
***<\/p>\n
\u201cKOCA KARI\u201d DE\u011e\u0130L, \u201cKOCA KAR\u0130A\u201d \u0130LACI<\/p>\n
M.\u00d6. 5\u2019inci y\u00fczy\u0131ld\u0131. Aylardan Nisan. Bahar, Akdeniz ile Ege’nin bulu\u015ftu\u011fu topraklara merhaba demi\u015fti. Dam\u0131t\u0131lm\u0131\u015f r\u00fczgarlar binlerce otun ve \u00e7i\u00e7e\u011fin aromalar\u0131ndan olu\u015fan mis gibi bir koku yay\u0131yordu havaya. Knidoslular, bug\u00fcn Deveboynu dedi\u011fimiz Kap Krio’da taze bahar\u0131 kutluyordu. \u015eark\u0131lar s\u00f6yleniyor, \u015fiirler okunuyor, \u015faraplar i\u00e7iliyordu.<\/p>\n
Bir anda bir \u00e7\u0131\u011fl\u0131k duyuldu. Bir hayk\u0131r\u0131\u015f. Knidos kral\u0131n\u0131n k\u0131z\u0131yd\u0131 bu. Y\u00f6renin en zehirli y\u0131lan\u0131 sokmu\u015ftu. 1,5 metre boyunda, kur\u015funi renkli engerek. Gen\u00e7 k\u0131z ac\u0131 i\u00e7inde yere y\u0131\u011f\u0131ld\u0131.<\/p>\n
G\u00fczeller g\u00fczeli bir k\u0131zd\u0131. Kral\u0131n en k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131z\u0131. \u0130ki ablas\u0131 yak\u0131n \u00fclkelerin prensleriyle evlenip yuvadan ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Saray\u0131n tek \u00e7ocu\u011fuydu. O y\u00fczden kral\u0131n can\u0131yd\u0131. Y\u00fcz\u00fc morarm\u0131\u015f, ate\u015fi y\u00fckselmi\u015f, narin bedeni titriyordu. Kan ter i\u00e7indeydi. Hemen hekimlere g\u00f6sterildi. Hekimler sonucu krala tek c\u00fcmleyle \u00f6zetlediler. “Maalesef.” Knidos prensesi \u00f6lecekti.<\/p>\n
Gen\u00e7 k\u0131z \u00f6lece\u011fini anlay\u0131nca babas\u0131na yalvarmaya ba\u015flad\u0131; “Baba ne olur bir \u015feyler yap. Ya\u015famak istiyorum baba. Kurtar beni.” O yalvard\u0131k\u00e7a, kral kahroluyordu. Biricik k\u0131z\u0131 \u00f6l\u00fcrken, onun elinden bir \u015fey gelmiyordu. Oysa ne kadar da iyilik yapm\u0131\u015ft\u0131. Halk\u0131yla ilgilenmi\u015f, yoksullara yard\u0131m etmi\u015f, h\u00fckmetti\u011fi topraklarda adaleti sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131. Tanr\u0131lar neden onu cezaland\u0131r\u0131yordu?<\/p>\n
\u0130syan etti. “Ey tanr\u0131lar, neden ben, neden k\u0131z\u0131m? Ne k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapt\u0131k, hangi s\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc ezdik. Sizler bug\u00fcnler i\u00e7in vars\u0131n\u0131z. Yoksa!.. Yok musunuz?” Tanr\u0131lardan ses yoktu.<\/p>\n
Knidos prensesi ate\u015fler i\u00e7inde ge\u00e7irdi geceyi. Y\u00fcz\u00fc g\u00f6z\u00fc \u015fi\u015fmi\u015fti. Kral da \u00e7aresizli\u011fin ac\u0131lar\u0131yla sabahlad\u0131. Aynaya bakt\u0131\u011f\u0131nda sa\u00e7lar\u0131 bembeyazd\u0131. Hekimler gen\u00e7 k\u0131z\u0131n ak\u015fama kadar can verece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyordu. Kral k\u0131z\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda, Knidoslular da tap\u0131naklarda dualar ediyordu. O anda bir haber getirdiler. “Kral\u0131m d\u0131\u015far\u0131da bir bal\u0131k\u00e7\u0131 var, k\u0131z\u0131n\u0131z\u0131 kurtarabilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.” Kral, “hemen al\u0131n i\u00e7eri” dedi, “hemen!”<\/p>\n
Ald\u0131lar. Simi Adas\u0131’ndan gelen bir bal\u0131k\u00e7\u0131yd\u0131. Kral\u0131n ya\u015flar\u0131nda, uzun boylu, iri omuzlu, yan\u0131k tenli, ye\u015fil g\u00f6zl\u00fc. Hemen, boynundaki me\u015fin keseden tahta bir kutu \u00e7\u0131kard\u0131, i\u00e7indeki merhemi gen\u00e7 k\u0131z\u0131n t\u00fcm bedenine s\u00fcrd\u00fc. “\u00dcz\u00fclmeyin Kral\u0131m” dedi, “k\u0131z\u0131n\u0131z \u00f6lmeyecek, \u015fi\u015flikleri yar\u0131n inecek, ertesi g\u00fcn de aya\u011fa kalkacak.”<\/p>\n
Simi\u2019li bal\u0131k\u00e7\u0131 bu merhemi kendisi gibi bal\u0131k\u00e7\u0131 olan dedesinden \u00f6\u011frenmi\u015fti. Y\u00f6renin endemik otlar\u0131yla yosun kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 bir merhemdi. \u00c7ok zehirli bal\u0131klar\u0131n soktu\u011fu insanlarda kullanm\u0131\u015flar ve onlar\u0131 kurtarm\u0131\u015flard\u0131. Bir keresinde Simi koylar\u0131nda denize giren bir soyluyu, kuyru\u011funda i\u011fne gibi bir kemik olan \u00e7ok zehirli bir bal\u0131k sokmu\u015ftu. O bal\u0131k bu denizlerin en zehirlisiydi. Bu merhem, onu bile kurtarm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
Ertesi g\u00fcn bal\u0131k\u00e7\u0131n\u0131n dedi\u011fi oldu. Gen\u00e7 k\u0131z\u0131n \u015fi\u015flikleri indi, ate\u015fi d\u00fc\u015ft\u00fc. Art\u0131k o narin bedeni titremiyordu. Bir sonraki g\u00fcn ise tamamen iyile\u015fti, aya\u011fa kalkt\u0131.<\/p>\n
K\u0131z\u0131yla birlikte Knidos kral\u0131 da hayata d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc. Hemen talimat verdi. “Bal\u0131k\u00e7\u0131y\u0131 bulun, ailesiyle birlikte saraya getirin. Art\u0131k burada kalacak.” Buldular. Kral Simi\u2019li bal\u0131k\u00e7\u0131y\u0131 saray hekimleriyle tan\u0131\u015ft\u0131rd\u0131. Ve ikinci talimat\u0131n\u0131 verdi; “Bu topraklardaki da\u011flar\u0131, ta\u015flar\u0131, ormanlar\u0131 taray\u0131n. T\u00fcm \u00e7icekleri, otlar\u0131 bitkileri ara\u015ft\u0131r\u0131n. Denizlerdeki yosunlar\u0131 inceleyin. \u0130la\u00e7lar yap\u0131n, insanlar\u0131 kurtar\u0131n. Krall\u0131\u011f\u0131m bu konuda size her t\u00fcrl\u00fc deste\u011fi verecek. ”<\/p>\n
Derler ki, tarihin ilk bilimsel t\u0131p ad\u0131m\u0131, i\u015fte o g\u00fcn at\u0131ld\u0131.
\nDerler ki, t\u0131bb\u0131n babas\u0131 Hipokrat, i\u015fte bu ad\u0131mlardan yola \u00e7\u0131kt\u0131.
\nDerler ki, tarihin ilk bilimsel farmakoloji merkezinin Anadolu’da kurulmas\u0131n\u0131n nedeni, i\u015fte bu Simi\u2019li bal\u0131k\u00e7\u0131d\u0131r.
\nVe hatta derler ki, y\u00fczlerce y\u0131l Karia \u0130mparatorlu\u011fu’nun topraklar\u0131yd\u0131, bu \u015fifa dolu topraklar. Karial\u0131lar \u015fifal\u0131 otlardan y\u00fczlerce ila\u00e7 yap\u0131p, binlerce hasta iyile\u015ftirdiler.<\/p>\n
\u0130\u015fte bu y\u00fczden “Koca Karia \u0130lac\u0131” s\u00f6z\u00fc y\u00fczy\u0131llard\u0131r Anadolu’da; “Koca Kar\u0131 \u0130lac\u0131” diye kullan\u0131l\u0131r. (Dr. Mustafa SUNBAS)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u201cKOCA KARI\u201d DE\u011e\u0130L, \u201cKOCA KAR\u0130A\u201d \u0130LACI (2) \u0130tiraf etmeliyim ki, d\u00fcn Facebook sayfamda payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m a\u015fa\u011f\u0131daki g\u00fczel yaz\u0131, okurlar\u0131m\u0131n \u00e7o\u011fu gibi bana da ho\u015f bir hikaye gibi gelmi\u015fti. Hele bir de, fanatik bir Mu\u011flal\u0131 yani Karyal\u0131 olan bendeniz, 10.000 kilometre uzakta, … Okumaya devam et